Giải mã cơ chế hút máu của muỗi đáng sợ thế nào? 8 sự thật bất ngờ về vòi hút đa năng

Cơ chế hút máu của muỗi không chỉ là một hiện tượng sinh học thú vị mà còn là nguồn gốc của hàng loạt bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất hành tinh. Muỗi hút máu bằng gì? Và tại sao quá trình này lại đáng sợ đến vậy? Bài viết này của Mosla sẽ đưa bạn vào khám phá chi tiết về bộ phận hút máu phức tạp của muỗi, giải mã những lầm tưởng phổ biến, và tiết lộ quá trình hút máu của muỗi đáng sợ thế nào.

Để hiểu tổng quan về sinh học của muỗi, bạn có thể tham khảo thêm: Thông tin về muỗi: Hiểu đúng để diệt tận gốc.

Cơ chế hút máu của muỗi chi tiết nhất

Để hiểu cơ chế hút máu của muỗi, chúng ta cần khám phá bộ phận kỳ diệu và đáng sợ nhất của chúng: Vòi hút (Proboscis).

Muỗi hút máu bằng gì?

Vòi hút của muỗi không chỉ là một cái kim đơn giản. Nó là một bộ dụng cụ phẫu thuật vi mô, được tạo thành từ một vỏ ngoài bảo vệ (Labium) và sáu lưỡi kim sắc bén bên trong (Fascicle):

• Hai lưỡi kim có răng cưa (Mandibles và Maxillae): Hoạt động như dao và kéo siêu nhỏ, chúng xé toạc lớp da để muỗi có thể luồn vòi vào.
• Kim dẫn nước bọt (Hypopharynx): Đây là ống nhỏ nhất và nguy hiểm nhất. Nó bơm nước bọt của muỗi vào cơ thể vật chủ, chứa chất gây tê (giúp bạn không cảm thấy gì ngay lập tức) và chất chống đông máu (giúp máu chảy liên tục). Đây cũng chính là ống truyền virus (như Dengue).
• Kim tìm mạch máu (Labellum): Có đầu dò cực nhạy để tìm kiếm mạch máu tốt nhất dưới da.
• Ống hút máu (Labrum): Ống chính để hút máu lên.
• Cơ chế hút máu của muỗi là sự kết hợp hoàn hảo giữa phẫu thuật, hóa học và kỹ thuật bơm hút.

Quá trình hút máu của muỗi đáng sợ thế nào?

• Dò tìm: Muỗi xác định vị trí bằng CO2, nhiệt độ và mùi da.
• Hạ cánh và bơm gây tê: Muỗi dùng Labium làm giá đỡ, chọc Fascicle xuyên qua da và bơm nước bọt vào. Chất gây tê giúp quá trình diễn ra bí mật.
• Lùng sục: Các lưỡi kim di chuyển linh hoạt dưới da để tìm mạch máu.
• Hút: Khi tìm thấy mạch máu, muỗi neo vòi hút và bắt đầu hút máu qua ống Labrum, đồng thời loại bỏ nước trong máu để tăng tốc độ hấp thụ protein.

Quá trình này chỉ mất từ 20 giây đến vài phút.

Sự khác biệt giữa muỗi đực và muỗi cái

Một trong những câu hỏi thường gặp nhất là: Muỗi đực và muỗi cái con nào hút máu?

• Muỗi Cái: Là kẻ hút máu chính. Muỗi hút máu để làm gì? Máu là nguồn cung cấp protein và chất dinh dưỡng thiết yếu để muỗi cái phát triển và đẻ trứng. Nếu không có máu, trứng của chúng không thể trưởng thành. Đây là mục đích sinh học duy nhất và quan trọng nhất của việc hút máu.

• Muỗi Đực: Muỗi đực có hút máu không? Câu trả lời là Không. Muỗi đực chỉ sống bằng cách hút mật hoa, nhựa cây hoặc dịch thực vật.

Để hiểu rõ hơn về sự khác biệt này, bạn có thể đọc bài viết chuyên sâu: Muỗi đực có hút máu không? 3 Sự thật về loài muỗi.

Nếu muỗi cái chỉ hút máu để đẻ trứng, vậy Con muỗi nhờ gì mà sống?

Cả muỗi đực và muỗi cái đều sống bằng cách tiêu thụ mật hoa và dịch cây cối. Đây là nguồn năng lượng (đường) chính giúp chúng bay, tìm kiếm bạn tình và duy trì sự sống.

• Muỗi không hút máu sống được bao lâu? Nếu chỉ sống bằng mật hoa, muỗi cái có thể sống được vài tuần đến một tháng, nhưng sẽ không thể hoàn thành chu kỳ sinh sản.

Muỗi là loài động vật nguy hiểm như thế nào?

Muỗi là loài động vật nguy hiểm nhất trên thế giới không phải vì khả năng hút máu mà vì vai trò là vật chủ trung gian truyền bệnh. Virus Dengue (gây Sốt xuất huyết), virus Zika, ký sinh trùng sốt rét, và nhiều mầm bệnh khác được truyền vào cơ thể con người thông qua nước bọt của muỗi trong cơ chế hút máu của muỗi.

Để nắm rõ các loại bệnh nguy hiểm do muỗi gây ra, xem thêm: Muỗi vằn gây bệnh gì? Dấu hiệu nhận biết.

Mặc dù muỗi là loài gây hại lớn nhất đối với con người, chúng vẫn đóng một vai trò nhất định trong hệ sinh thái:

• Thức ăn: Muỗi, đặc biệt là ấu trùng (lăng quăng), là nguồn thức ăn quan trọng cho cá, ếch, chuồn chuồn và một số loài chim.
• Thụ phấn: Muỗi đực (và cả muỗi cái khi hút mật hoa) là một tác nhân thụ phấn cho một số loài thực vật.

Các nhà khoa học tin rằng, nếu muỗi tuyệt chủng sẽ như thế nào, ảnh hưởng có thể xảy ra ở một số khu vực nhỏ, nhưng các loài vật khác sẽ nhanh chóng thay thế vai trò sinh thái của chúng. Lợi ích về sức khỏe con người sẽ vượt trội hơn nhiều.

Câu hỏi thường gặp về cơ chế hút máu của muỗi đáng sợ thế nào?

1. Muỗi hút bao nhiêu máu?

Muỗi cái thường chỉ hút một lượng máu rất nhỏ, khoảng 0.001ml đến 0.01ml (hoặc tương đương 5mg) mỗi lần. Tuy lượng này không đáng kể đối với con người, nhưng nó là lượng máu khổng lồ đối với cơ thể nhỏ bé của muỗi.

2. Muỗi hút máu xong có chết không?

Nếu không bị tác động bên ngoài, muỗi sẽ không chết. Sau khi hút máu, muỗi cái sẽ tìm nơi nghỉ ngơi an toàn để tiêu hóa máu và phát triển trứng. Nó chỉ chết sau khi hoàn thành chu trình sinh sản hoặc do các yếu tố môi trường khác.

3. Muỗi hút máu có bể bụng không?

Muỗi hút máu bể bụng là một hiện tượng có thể xảy ra nhưng không phổ biến. Nó thường xảy ra trong hai trường hợp: Muỗi hút quá nhiều máu đến mức căng vỡ khi cơ thể đã quá tải, hoặc khi muỗi bị động (ví dụ: bị đập tay) trong quá trình hút máu, khiến nó co cơ và căng vỡ mạch máu bên trong.

4. Chất gì trong nước bọt muỗi làm tôi bị ngứa?

Chất gây ngứa là phản ứng miễn dịch của cơ thể bạn với protein lạ và chất chống đông có trong nước bọt muỗi. Phản ứng này là lý do bạn thường chỉ cảm thấy ngứa sau khi muỗi đã bay đi.

5. Muỗi có hút máu người bị bệnh không?

Có. Muỗi Aedes (muỗi vằn) có thể hút máu người đang nhiễm virus Dengue, sau đó virus nhân lên trong cơ thể muỗi và muỗi đó trở thành vật chủ truyền bệnh cho người khỏe mạnh khác qua cơ chế hút máu của muỗi tiếp theo.

6. Làm thế nào để giảm nguy cơ bị muỗi đốt khi đang ngủ?

Ngoài việc mắc mùng, bạn nên sử dụng các thiết bị bẫy muỗi công nghệ sinh học (như Mosla) để kiểm soát quần thể muỗi Aedes trong nhà, đặc biệt là muỗi cái đang tìm kiếm máu để đẻ trứng.

Bạn muốn vô hiệu hóa khả năng hút máu và truyền bệnh của muỗi cái Aedes?

MOSLA – Mosla là một giải pháp bẫy muỗi hiện đại, tạo ra môi trường thuận lợi khiến muỗi mẹ tìm đến và đẻ trứng vào trong. Sau 12–15 ngày, trứng muỗi nở thành bọ gậy bên trong thiết bị. Thêm 12–15 ngày nữa, muỗi sẽ phát triển trong bẫy và bị giữ trong thiết bị, giúp giảm lượng muỗi xung quanh khu vực đặt bẫy. Đây là một giải pháp không hóa chất, an toàn, được thiết kế để kiểm soát các loài muỗi nguy hiểm này trong môi trường sống đô thị.

Đặt mua bẫy Muỗi Mosla để loại bỏ mối đe dọa từ muỗi vằn ngay hôm nay!