Ký sinh trùng sốt rét là gì? 5 sự thật về tác nhân gây bệnh và cách phòng ngừa tận gốc

Việc trang bị kiến thức về kí sinh trùng sốt rét không chỉ dành cho các nhân viên y tế mà còn là vô cùng cần thiết cho mỗi gia đình, đặc biệt là những người sống trong vùng có nguy cơ cao. Hiểu được malaria là gì và cách thức ký sinh trùng sốt rét xâm nhập vào cơ thể sẽ giúp chúng ta có những biện pháp phòng ngừa chủ động và hiệu quả hơn. Bài viết này của Mosla sẽ đi sâu vào cấu trúc sinh học của loại ký sinh này và giới thiệu một giải pháp phòng chống muỗi trung gian mang tính đột phá.

Malaria là gì? Phân loại và nhóm bệnh truyền nhiễm

Sốt rét (tên quốc tế là Malaria) là một căn bệnh lây nhiễm qua đường máu. Nếu ai đó hỏi bạn vi khuẩn sốt rét trông như thế nào, hãy đính chính ngay rằng sốt rét không phải do vi khuẩn mà do ký sinh trùng sốt rét gây ra. Có 5 loài Plasmodium gây bệnh cho người, nhưng phổ biến và nguy hiểm nhất là plasmodium falciparum (hay gọi tắt là p falciparum).

Theo Luật Phòng chống bệnh truyền nhiễm tại Việt Nam, bệnh sốt rét thuộc nhóm B. Đây là nhóm các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm có khả năng lây truyền nhanh và có thể gây tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Việc phát hiện kst sốt rét sớm thông qua xét nghiệm máu là chìa khóa để kiểm soát dịch bệnh.

Chu trình phát triển của ký sinh trùng sốt rét trong cơ thể

Khi muỗi Anopheles chứa mầm bệnh đốt người, chúng bơm kí sinh trùng sốt rét dưới dạng thoa trùng vào máu. Sau đó, chúng di chuyển đến gan và bắt đầu quá trình nhân lên khủng khiếp.

Trong quá trình xét nghiệm máu, các kỹ thuật viên sẽ tiến hành soi ký sinh trùng sốt rét dưới kính hiển vi để tìm kiếm các hình thái khác nhau của chúng:

• Thể tư dưỡng trùng sốt rét (Trophozoite): Đây là giai đoạn ký sinh trùng đang ăn huyết sắc tố của hồng cầu. Hình ảnh đặc trưng là các “chiếc nhẫn” nằm trong tế bào máu.
• Thể phân liệt của ký sinh trùng sốt rét (Schizont): Đây là lúc ký sinh trùng đã nhân bản xong và chuẩn bị phá vỡ hồng cầu để tràn ra máu, gây nên cơn sốt rét run đặc trưng. Khi soi ký sinh trùng sốt rét thấy nhiều thể phân liệt của p falciparum, đây thường là dấu hiệu cảnh báo bệnh đang diễn tiến nặng.

Trong số các loài ký sinh trùng sốt rét, p falciparum là loài đáng sợ nhất vì nó có khả năng kết dính vào thành mạch máu, gây tắc nghẽn mạch máu não và phủ tạng, dẫn đến sốt rét ác tính và tử vong nhanh chóng nếu không được xử lý bằng phác đồ chuyên biệt.

Muỗi không chỉ truyền sốt rét mà còn truyền sốt xuất huyết. Bạn có biết: Muỗi đốt bao lâu thì sốt xuất huyết?

Cách hạn chế con đường truyền bệnh của KST sốt rét

Dù y học đã có nhiều tiến bộ, nhưng việc tiêu diệt ký sinh trùng sốt rét hoàn toàn trong cơ thể vẫn gặp nhiều khó khăn do hiện tượng kháng thuốc. Vì vậy, phương pháp hiệu quả nhất vẫn là cắt đứt con đường lây truyền: Diệt muỗi trung gian.

Nhiều người sử dụng nhang muỗi hoặc phun hóa chất để xua đuổi muỗi Anopheles. Tuy nhiên, bạn cần lưu ý: Nhang muỗi có độc không và rủi ro sức khỏe. Việc lạm dụng hóa chất không chỉ ảnh hưởng đến phổi mà còn làm muỗi sinh ra khả năng kháng thuốc, khiến việc kiểm soát ký sinh trùng sốt rét trở nên phức tạp hơn.

MOSLA – Giải pháp bẫy muỗi xanh diệt tận gốc

Bẫy muỗi xanh MOSLA là giải pháp diệt muỗi bằng cơ chế tự nhiên, được nghiên cứu để triệt tiêu quần thể muỗi trung gian mang kí sinh trùng sốt rét mà không cần dùng đến điện hay hóa chất độc hại.

Cơ chế hoạt động thông minh 3 giai đoạn của MOSLA:

1. Thu hút muỗi đến đẻ trứng: Khi bạn đổ nước đến mức MAX và đặt bẫy ở nơi tối, ẩm, thiết bị tạo ra một môi trường lý tưởng để muỗi mẹ tìm đến và đẻ trứng vào trong. Đây là cách chủ động thu gom mầm mống muỗi quanh nhà.

2. Ấu trùng xuất hiện: Sau 12–15 ngày, trứng muỗi nở thành bọ gậy. Nhờ cấu trúc phễu và nón chặn đặc biệt, bọ gậy chỉ có thể đi xuống phía dưới mà không thể quay ngược ra ngoài.

3. Ngăn muỗi trưởng thành thoát ra: Khi bọ gậy phát triển thành muỗi trưởng thành, chúng hoàn toàn bị giữ lại trong bẫy và chết tại đó.

Việc sử dụng MOSLA giúp giảm mật độ muỗi mang kst sốt rét trong khu dân cư một cách bền vững và an toàn cho cả trẻ nhỏ lẫn thú cưng.

Bên cạnh việc sử dụng thiết bị bẫy muỗi xanh MOSLA, bạn nên thực hiện các biện pháp sau:

• Vệ sinh môi trường: Phát quang bụi rậm, lấp các vũng nước đọng xung quanh nhà – nơi muỗi Anopheles thường đẻ trứng.

• Bảo vệ cá nhân: Ngủ mùng kể cả ban ngày. Một sự thật thú vị là muỗi cũng có “khẩu vị” riêng, hãy xem: Nhóm máu nào dễ bị muỗi đốt nhất để biết mình có nằm trong diện nguy cơ cao không.

• Sử dụng đèn hỗ trợ: Ở các khu vực rộng, bạn có thể trang bị thêm các loại đèn diệt côn trùng tốt nhất để giảm bớt lượng muỗi bay vào nhà.

Câu hỏi thường gặp về ký sinh trùng sốt rét

Q1: Ký sinh trùng sốt rét có thể tồn tại bao lâu trong cơ thể người?

A: Tùy loại, ví dụ P. vivax có thể tồn tại dưới dạng “thể ngủ” trong gan và gây tái phát sau nhiều tháng hoặc nhiều năm. Tuy nhiên, p falciparum thường gây bệnh rầm rộ ngay sau giai đoạn ủ bệnh từ 7-14 ngày.

Q2: Soi ký sinh trùng sốt rét thấy thể tư dưỡng có ý nghĩa gì?

A: Khi thấy thể tư dưỡng trùng sốt rét, bác sĩ xác định rằng bạn đang trong giai đoạn nhiễm bệnh hoạt động. Việc xác định mật độ ký sinh trùng trên lam máu giúp tiên lượng mức độ nặng nhẹ của bệnh.

Q3: Bẫy muỗi MOSLA có diệt được muỗi truyền sốt rét không?

A: Có. MOSLA tận dụng bản năng đẻ trứng vào môi trường nước của mọi loài muỗi, bao gồm cả muỗi Anopheles và muỗi vằn. Đây là cách diệt muỗi tận gốc cho mọi không gian mà không lo muỗi kháng thuốc.

Hãy để Bẫy muỗi xanh MOSLA đồng hành cùng bạn trong việc kiến tạo môi trường sống an toàn. Không điện, không hóa chất, không tiếng ồn – MOSLA triệt tiêu muỗi từ giai đoạn trứng và bọ gậy, chặn đứng nguy cơ lây truyền kst sốt rét một cách bền vững nhất.