Muỗi truyền bệnh viêm não Nhật Bản là muỗi nào? Triệu chứng bệnh và hướng dẫn tiêm vắc-xin

Bài viết này, Mosla sẽ cung cấp cẩm nang chi tiết về viêm não nhật bản: từ nguyên nhân bệnh viêm não nhật bản, cách nhận biết biểu hiện của viêm não nhật bản ở các nhóm tuổi, đến hướng dẫn tiêm vắc-xin chi tiết (như viêm não nhật bản tiêm mấy mũi và chi phí) và cách phòng chống bệnh viêm não nhật bản tại môi trường sống.

Viêm não Nhật Bản là gì?

Bệnh viêm não nhật bản do một loại Flavivirus gây ra. Hầu hết các ca nhiễm virus thường không có triệu chứng, nhưng khi virus tấn công hệ thần kinh trung ương, hậu quả có thể rất nghiêm trọng.

Nguyên nhân bệnh viêm não Nhật Bản

Nguyên nhân bệnh viêm não nhật bản là do virus viêm não Nhật Bản (Japanese Encephalitis Virus – JEV). Viêm não nhật bản có lây không qua đường tiếp xúc? Câu trả lời là không. Bệnh chỉ lây qua muỗi đốt từ vật chủ trung gian sang người.

Hiện tại, viêm não nhật bản có chữa được không? Rất tiếc, bệnh chưa có thuốc đặc trị. Việc điều trị chủ yếu là hỗ trợ, chăm sóc đặc biệt tại bệnh viện để giảm các triệu chứng và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.

Triệu chứng bệnh viêm não Nhật Bản theo giai đoạn

Sau thời gian ủ bệnh khoảng 5 đến 15 ngày, dấu hiệu bệnh viêm não nhật bản bắt đầu xuất hiện.

• Giai đoạn khởi phát (1-4 ngày) bắt đầu bằng sốt cao đột ngột, đau đầu, mệt mỏi, buồn nôn và nôn.
• Giai đoạn toàn phát (từ ngày 4-7), các triệu chứng bệnh viêm não nhật bản trở nên nguy hiểm hơn khi bệnh nhân bắt đầu có dấu hiệu tổn thương thần kinh như co giật, rối loạn ý thức (li bì, hôn mê) và cổ cứng. Đặc biệt, viêm não nhật bản ở người lớn có thể có triệu chứng nhẹ hơn, nhưng bệnh viêm não nhật bản ở trẻ em thường diễn biến nặng và nhanh chóng hơn nhiều.
• Giai đoạn hồi phục thường để lại những di chứng thần kinh nặng nề như liệt hoặc rối loạn hành vi.

Muỗi truyền bệnh viêm não Nhật Bản là muỗi nào?

Khác với Sốt xuất huyết, nguyên nhân bệnh viêm não nhật bản và con đường lây truyền có sự khác biệt rõ rệt về tác nhân muỗi và môi trường sống của chúng.

Tác nhân truyền bệnh chính là Muỗi Culex tritaeniorhynchus (một loại muỗi nhà/muỗi cống rãnh phổ biến), sống ở vùng nông thôn và gần các khu vực chăn nuôi. Muỗi truyền bệnh viêm não nhật bản bằng cách đốt động vật mang mầm bệnh (đặc biệt là Lợn, được xem là vật chủ khuếch đại virus JEV chính), sau đó đốt người.

Vì vậy, việc phòng chống không chỉ tập trung vào muỗi mà còn vào việc vệ sinh khu vực chăn nuôi. Muốn phân biệt loại muỗi này với Muỗi Vằn (Aedes – gây Sốt xuất huyết), bạn có thể tham khảo thêm thông tin chi tiết trong bài viết của chúng tôi: Muỗi vằn gây bệnh gì? Dấu hiệu nhận biết Sốt xuất huyết.

Do nguồn lây nhiễm chính đến từ khu vực chăn nuôi và môi trường nước bẩn, cách phòng chống viêm não nhật bản hiệu quả nhất phải bao gồm hai trụ cột: Tiêm phòng Vắc-xin (Bảo vệ cá nhân) và Kiểm soát Muỗi Culex (Kiểm soát nguồn lây).

Vắc-xin và ngừa viêm não Nhật Bản

Vắc-xin là biện pháp phòng ngừa hiệu quả và chủ động nhất đối với bệnh viêm não nhật bản. Nhu cầu tìm kiếm viêm não nhật bản tiêm mấy mũi và viêm não nhật bản bao nhiêu tiền luôn là ưu tiên hàng đầu của người dân.

Thông tin về viêm não nhật bản tiêm mấy mũi cần được cập nhật theo loại vắc-xin và hướng dẫn của Bộ Y tế. Lịch tiêm cơ bản thường yêu cầu ít nhất 3 mũi cơ bản, bắt đầu từ 9 tháng tuổi, với các mũi nhắc lại định kỳ 3-5 năm một lần để duy trì kháng thể. Việc này đặc biệt quan trọng đối với trẻ em sống trong vùng dịch để ngừa viêm não nhật bản khỏi các biến chứng nguy hiểm.

Nhu cầu tìm hiểu viêm não nhật bản bao nhiêu tiền thường tùy thuộc vào loại vắc-xin và cơ sở tiêm chủng. Mặc dù chi phí có sự khác biệt, nhưng hiệu quả phòng ngừa và chi phí tránh được di chứng thần kinh là không thể so sánh. Vì vậy, việc tuân thủ lịch tiêm chủng là đầu tư thông minh nhất cho sức khỏe.

Ngoài tiêm phòng, chúng ta cần ngừa viêm não nhật bản bằng cách bảo vệ bản thân khỏi muỗi đốt. Các biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả bao gồm ngủ màn (ngay cả ban ngày), mặc quần áo dài tay, và sử dụng các sản phẩm đuổi muỗi. Đồng thời, cần tập trung kiểm soát môi trường sống của Muỗi Culex, loại muỗi ưa thích môi trường nước bẩn, cống rãnh.

Kiểm soát nguồn lây – Giải pháp của MOSLA

Việc tiêm vắc-xin bảo vệ cơ thể, nhưng kiểm soát môi trường sống của muỗi truyền bệnh viêm não nhật bản (Muỗi Culex) lại là một nhiệm vụ phòng chống dịch bệnh bền vững.

Muỗi Culex sinh sản ở nước bẩn, cống rãnh, hố ga hoặc môi trường ẩm thấp gần chuồng chăn nuôi. Việc thường xuyên dọn dẹp cống rãnh, khu vực chứa nước thải, và giữ khoảng cách an toàn với khu vực chăn nuôi là vô cùng cần thiết. Khi bệnh viêm não nhật bản bùng phát, mọi biện pháp phòng chống đều cần được tăng cường.

Để có cái nhìn toàn diện hơn về các bệnh do muỗi truyền, bao gồm Sốt xuất huyết và viêm não nhật bản, tham khảo: Tổng hợp các bệnh do muỗi: Cách nhận biết và phòng tránh.

MOSLA – thương hiệu chuyên cung cấp các giải pháp diệt muỗi và côn trùng sinh học, an toàn, có các sản phẩm chuyên biệt để kiểm soát Muỗi Culex: MOSLA giúp muỗi mẹ tìm đến và đẻ trứng vào trong. Sau 12–15 ngày, trứng muỗi nở thành bọ gậy bên trong thiết bị. Đồng thời, các sản phẩm xua đuổi muỗi của MOSLA giúp bảo vệ không gian sống của bạn khỏi các loại muỗi, kể cả Muỗi Culex.

Để có cái nhìn tổng quan về loài muỗi (cấu tạo, vòng đời), mời bạn tham khảo bài viết: Tổng quan về con muỗi.

Câu hỏi thường gặp về viêm não Nhật Bản

Q1: Viêm não nhật bản tiêm mấy mũi và có cần tiêm nhắc lại không?
– Lịch tiêm cơ bản gồm 3 mũi, sau đó cần tiêm nhắc lại định kỳ 3-5 năm một lần. Việc tiêm nhắc là rất quan trọng để duy trì khả năng miễn dịch và ngừa viêm não nhật bản lâu dài.

Q2: Viêm não nhật bản có chữa được không và di chứng có nguy hiểm không?
– Bệnh hiện chưa có thuốc đặc trị, chỉ điều trị hỗ trợ. Phần lớn người sống sót phải chịu các di chứng thần kinh vĩnh viễn (liệt, rối loạn tâm thần), làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.

Q3: Muỗi truyền bệnh viêm não nhật bản là loại muỗi nào và sống ở đâu?
– Tác nhân chính là Muỗi Culex tritaeniorhynchus, loại muỗi này thường sống ở nông thôn và sinh sản ở nước bẩn gần khu vực chăn nuôi.

Q4: Viêm não nhật bản bao nhiêu tiền và có nên tiêm cho người lớn không?
– Chi phí tiêm vắc-xin tùy thuộc vào loại và cơ sở tiêm chủng. Người lớn, đặc biệt những người sống hoặc đi du lịch đến vùng dịch, vẫn nên cân nhắc tiêm vắc-xin để phòng ngừa bệnh.

Đừng trì hoãn việc tiêm vắc-xin đúng lịch cho con em mình, đồng thời cách phòng chống bệnh viêm não nhật bản hiệu quả nhất còn nằm ở việc kiểm soát muỗi truyền bệnh viêm não nhật bản tại nguồn nước bẩn.

Hành động ngay bằng cách áp dụng các biện pháp tiêm chủng và vệ sinh môi trường. Hãy sử dụng các giải pháp kiểm soát muỗi an toàn, hiệu quả từ MOSLA để tiêu diệt tác nhân truyền bệnh ngay từ giai đoạn ấu trùng. MOSLA – Giải pháp tin cậy, giúp bạn ngừa viêm não nhật bản một cách toàn diện.